Borsko jezero se nalazi u istočnom delu Srbije, u blizini grada Bora i predstavlja jedno od najlepših i najposećenijih prirodnih jezera u tom regionu. Jezero je veštačko, nastalo izgradnjom brane na reci Borini, a osnovna svrha njegove izgradnje bila je regulacija vodenog toka i snabdevanje industrije u okolini. Danas je ovo popularno turističko odredište.
Jezero je smešteno u planinskoj oblasti, na nadmorskoj visini od oko 300 metara, okruženo zelenilom i šumama, što mu daje poseban prirodni šarm. Ima površinu od oko 2,5 kvadratna kilometra, maksimalna dubina je oko 25 metara, dok je prosečna dubina nešto manja. U okolini se mogu videti mnoge vrste flore i faune. Popularno je među ljubiteljima prirode i posetiocima koji uživaju u mirnoj atmosferi, a i zbog mogućnosti za različite vrste rekreacije.
Ribolov je popularna aktivnost, a jezero je bogato ribom, a najzastupljenije vrste su šaran, som, smuđ, bela riba i druge vrste.
U okolini jezera postoje i kamping lokacije, što je odlična opcija za ljubitelje prirode i one koji žele da provedu noć na otvorenom.
Borsko jezero se polako razvija kao turistička destinacija, a u okolini postoje brojni objekti za smeštaj, restorani i kafići koji posetiocima omogućavaju uživanje u lokalnoj hrani i piću. S obzirom na to da se nalazi u blizini Bora, grad je lako dostupan, a turisti mogu uživati i u obilasku ovog grada, koji je poznat po istoriji rudarstva i industrije.
U okolini jezera, kao i u samom Boru, postoji bogata kulturna baština, uključujući istorijske spomenike i tradiciju rudarske industrije. Sam grad Bor ima značajnu istoriju vezanu za eksploataciju bakra, a u neposrednoj blizini jezera se mogu videti i rudarski objekti koji datiraju iz različitih perioda.
ZOOLOŠKI VRT
Zoološki vrt je osnovan 1987. godine, a nalazi se u park-šumi “Tamaš”, koja je jedno od omiljenih mesta za rekreaciju u Boru. Ova šuma je područje sa bogatom florom i faunom, idealno za šetnje i opuštanje u prirodi, a sam zoološki vrt je postavljen u njenoj blizini, pa posetioci mogu uživati u zelenilu i svežem vazduhu.
U početku je bio manji, ali s vremenom je rastao i proširivao se, kako bi posetioci imali priliku da vide razne vrste životinja. Iako je manji od nekih drugih zooloških vrtova u Srbiji, njegova prednost je što se životinje drže u prirodnom okruženju, što omogućava prirodniji razvoj i interakciju sa okolinom.
Zoološki vrt u Boru uglavnom se fokusira na domaće vrste životinja, ali se mogu videti i neke egzotične vrste.
POVRŠINSKI KOP-VIDIKOVAC
Površinski kop Bor je ogromna površina koja je oblikovana kroz decenije rudarskog eksploatisanja bakra i predstavlja najveće veštački stvoreno udubljenje u Evropi. Vidikovac sa ovog kopova omogućava posetiocima da vide razmere rudarskog kompleksa, da čuju zanimljivu priču o rudarenju na ovim prostorima kao i da načine interesantne fotografije.
Ako se nađete u Boru, svakako je ovo mesto koje vredi posetiti, naročito za ljubitelje prirodnih pejzaža i industrijske baštine.
KAFIĆ JAMA
U jami borskog rudnika, na nekih 400 metara dubine, na takozvanom jedanaestom horizontu, u prostoru uklesanom u stene nalik pećini, sagrađen je ovaj interesantan kafić. To je zapravo prostor uređen tako da posetiocima dočara rudarsku atmosferu. Tu možete videti karakterističnu rudarsku opremu, lampe, table sa natpisima koji pojašnjavaju postupke rudarenja.
Kafić je otvoren 30. januara 2012. godine. Ovde možete popiti kafu, čaj ili neko drugo bezalkoholno piće. Aalkohol se ne služi.
Najveća avantura je vožnja liftom koji je prostran i bez osvetljenja.
Nije preporučljivo za osobe koje imaju srčane probleme ili su klaustrofobične.
BOR - ŠTA VIDETI
Lazarev kanjon
Lazarev kanjon se nalazi na desetak kilometara od Bora. To je najdublji i najduži kanjon istočne Srbije, nastao usecanjem Lazareve (Zlotske) reke. Kanjon je dubok 300 do 500 m a što se tiče dužine, to nemam pojma. Negde piše 4,5 km a negde duplo više tj. 9 km, pa ti sad vidi. Jedino da odem i premerim :), mada, s obzirom na okolnosti (opširnije u trećem pasusu), ne bih baš.
Zbog strmosti svojih stenovitih litica, ni dan danas nije u potpunosti ispitan. Poznat je i po mnogobrojnim pećinama i jamama kojih ima preko 70 a najpoznatije su Lazareva pećina, Dubašnička jama i Vernjikica. Interesantno je da je Lazarev kanjon u svetu poznat po Zlotskoj geomagnetnoj anomaliji.
Kanjon je prilično nepristupačan, u njemu ne postoje pešačke staze i teren je izuzetno težak zbog velikog broja krupnog stenja i oborenih stabala i, kao šlag na tortu, obiluje zmijama otrovnicama (najčešči je poskok). Iz tog razloga neophodna je planinarska obuća, ali i ostala planinarska oprema i veliki oprez. Nije na odmet imati i serum sa sobom, pošto je vreme potrebno da se dođe do pomoći sigurno nekoliko sati.
Duž puta postoji nekoliko fantastičnih vidikovaca sa pogledom na kanjon. Vreme potrebno da se pređe kanjon je 8-9h.
Lazareva (Zlotska) pećina
Nalazi se u istočnoj Srbiji na teritoriji opštine Bor od koga je udaljena oko 20 km. Od Zlota je udaljena svega 3 kilometra. Ulaz u pećinu je na nadmorskoj visini od 291 m, u neposrednoj je blizini jakog kraškog vrela i spada u grupu izvorskih pećina.
Pećina jeizgradila podzemna reka, formirana je u krečnjačkim stenama i sadrži impresivne stalaktite, stalagmite i druge mineralne formacije. Njene unutrašnje prostorije su bogate raznovrsnim geološkim strukturama koje privlače speleologe i geologe. Ovo je najduža pećina u Srbiji.
Osim toga, pećina je poznata po svom podzemnom vodotoku i bogatstvu mineralnih naslaga koje stvaraju prelepe draperije i ukrase u njenim hodnicima. Lazareva pećina je bila naseljena u prethistorijskom periodu. Arheološka istraživanja su pokazala da su u pećini pronađeni ostaci praistorijskih ljudi, kao i oruđa i kosti životinja.
Zbog svoje specifične mikroklime, Lazareva pećina je dom za nekoliko vrsta slepih miševa, koji koriste pećinu kao svoje stanište.
Po čemu je pećina dobila ime? Postoji nekoliko narodnih legendi i predanja vezanih za ovaj lokalitet. Prema jednoj od legendi, pećina je bila utočište srpskog vladara kneza Lazara Hrebeljanovića, zbog čega je i dobila ime.
Brestovačka banja
Brestovačka banja je poznato banjsko lečilište u Srbiji, smešteno u istočnom delu zemlje, na oko 10 kilometara od Borskog jezera.
Ušuškana je u bujno zelenilo koje zauzima površinu od skoro 90 hektara, po čemu spada u banje sa najvećim šumskim pojasom u Evropi.
Ovde su mnogobrojni lekoviti izvori sa blago sumporovitom i oligomineralnom vodom, temperature od 20 do 41°C, koja se od davnina koristi u lečenju raznih bolesti: bolesti bubrega i mokraćnog sistema, bolesti zglobova, digestivne smetnje, reumatske bolesti, oboljenja centralnog i perifernog nervnog sistema, zapaljenska oboljenja kože i sluznica, hronične ženske bolesti, stres i iscrpljenosti organizma. Banja nudi različite vrste tretmana, kao što su kade, kupke, inhalacije i masaže, koji koriste lekovitu vodu i blato.
U Brestovačkoj banji postoje različiti objekti za smeštaj, uključujući vikendice i apartmane. Banja se postepeno razvija kao turistička destinacija, a infrastruktura je prilagođena potrebama gostiju koji dolaze radi lečenja, ali i onih koji traže odmor i rekreaciju.
Najbliži veći gradovi su Niš (oko 100 km) i Beograd (oko 250 km).
Planina Stol
Planina Stol je jedna od najlepših i najzanimljivijih planina u centralnom delu Srbije, smeštena između opština Pantelej i Niška Banja. Ova planina se prostire jugoistočno od grada Niša i deo je Niške kotline, a njena blizina glavnim putevima čini je popularnim odredištem za ljubitelje prirode, planinarenja i istraživanja. Najviši vrh je Stol (1.035 m nadmorske visine). Vrh ima gotovo ravnu površinu, koja podseća na sto, što je jedinstvena geološka osobina ove planine, a po čemu je i dobila ime.
U šumama Stol planine često se mogu videti divlji svinje, srne, jelene, a u nižim predelima i zeca. Takođe, ptice kao što su orlovi, sove i druge vrste predatora, čine ovo područje atraktivnim za ljubitelje ornitologije.
Planina Stol je i odredište za ljubitelje entomologije, jer se na njenim livadama može naći veliki broj različitih vrsta insekata, uključujući i endemske vrste.
Na planini postoje i staze koje vode do Zeleničkog izvora i Stolskog jezera.
Borsko jezero
Rgotsko jezero
Nalazi se u opštini Zaječar, jugoistočno od sela Rgotina, a nastalo je 1978. godine, kada je voda počela da puni površinski kop rudnika peska. Rudari su morali da napuste kop, iz kojeg su eksploatisali pesak više od 70 godina. Jedno je od najčistijih jezera u Evropi. Nivo vode je relativno stabilan, mada voda otiče preko malih potoka. Jezero prima vodu jedino iz svog izvora, sa samog dna kopa.
Ima jednu omanju uređenu plažu, pa ume da bude gužva, ali ako pređete na drugu stranu, uživaćete u mirnijem ambijentu.
Površina ovog prelepog jezera iznosi 3 hektara, a maksimalna dubina dostiže 40 metara. Zbogi prisustva kvarcnog peska, voda je azurno plava, bistra i veoma lako se zagreva.
Obale Rgotskog jezera su pošumljene, a samo jezero je poribljeno. Na ovom jezeru su se nekad organizovala međunarodna takmičenja, međutim, danas su prisutne samo sitnije ribe, pa jezero više nije popularno među pecarošima.